Żeby wysyłać klientom salonu SMS-y marketingowe, potrzebujesz ich wcześniejszej, dobrowolnej i odrębnej zgody, w branży nazywanej zgodą opt-in. Sam numer telefonu podany przy rezerwacji uprawnia Cię wyłącznie do wiadomości związanych z tą jedną wizytą. Wymagają tego RODO i prawo komunikacji elektronicznej, a wysyłka bez zgody może skończyć się skargą do UODO i karą.
Dwa rodzaje SMS-ów, a zgody wymaga tylko jeden
- SMS transakcyjny: potwierdzenie rezerwacji, przypomnienie o wizycie, informacja o gotowym aucie. Wysyłasz go w ramach realizacji usługi, więc odrębna zgoda marketingowa nie jest potrzebna.
- SMS marketingowy: promocja, rabat, „wróć do nas”, życzenia z kodem zniżkowym, informacja o nowej usłudze. Tu zgoda jest konieczna i musisz ją mieć przed wysyłką.
Granica bywa cienka. Przypomnienie „minął rok od przeglądu powłoki, umów wizytę” łatwo uznać za marketing, bo zachęca do kolejnej usługi. Zasada praktyczna: jeśli wiadomość ma skłonić do nowego zakupu, traktuj ją jak marketing.
Od autora
Nie jestem prawnikiem i nie zamierzam go udawać. Ten temat wszedł mi w drogę od strony technicznej: musiałem zdecydować, jak system ma zapisywać zgody, żeby dało się je później komukolwiek pokazać. Konsultowałem to z prawnikiem i i tak zostało kilka miejsc, w których uczciwa odpowiedź brzmi „to zależy”.
Najlepszy przykład to właśnie przypomnienie o przeglądzie powłoki. Dla detailera to serwis i ciąg dalszy poprzedniej usługi. Dla przepisów zaczyna to wyglądać na marketing, bo poprzednia wizyta jednak się zakończyła. Jeśli spotkałeś się z konkretnym stanowiskiem UODO w podobnej sprawie, chętnie je poznam, bo to pytanie regularnie wraca w rozmowach.
Jak wygląda poprawna zgoda
- Odrębna: osobne, domyślnie odznaczone pole. Zgoda „zaszyta” w regulaminie albo połączona ze zgodą na wykonanie usługi jest wadliwa.
- Konkretna: wskazuje kanał i nadawcę, np. „Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych SMS od [nazwa salonu]”.
- Dobrowolna: nie możesz uzależnić rezerwacji od zgody marketingowej.
- Odwoływalna i udokumentowana: musisz umieć wykazać, kto, kiedy i na co się zgodził. Wycofanie ma być równie łatwe jak zgoda, np. linkiem do wypisania w e-mailu albo odpowiedzią na SMS.
Tak nie zbieraj zgody
Akceptuję regulamin, politykę prywatności i wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych (wymagane)
- jedna zbiorcza zgoda na wszystko
- domyślnie zaznaczona
- wymuszona, bo bez niej nie zarezerwujesz
Tak zbieraj zgodę
Akceptuję regulamin salonu (wymagane)
Chcę otrzymywać SMS-em informacje o promocjach od [nazwa salonu] (dobrowolne)
Chcę otrzymywać newsletter e-mail (dobrowolne)
- zgoda odrębna od regulaminu, osobno dla każdego kanału
- domyślnie odznaczona
- dobrowolna, bo rezerwacja działa bez niej
Gdzie zbierać zgody? 4 naturalne momenty
- Rezerwacja online: pole do zaznaczenia pod formularzem. Najtańszy moment, bo klient i tak wpisuje swoje dane.
- Wizyta w salonie: pytanie przy płatności i od razu zapis zgody w systemie. Papierowe karteczki odpuść, bo potem nikt ich nie znajdzie.
- Zaproszenie do zapisu: do klientów z bazy bez zgody możesz raz wysłać neutralne zaproszenie, ale ostrożnie, bo sama taka wiadomość bywa dyskusyjna. Bezpieczniej zapytać o zgodę przy okazji zwykłego kontaktu w sprawie wizyty.
- Program lojalnościowy albo newsletter: zgodę w zamian za realną korzyść klienci dają najchętniej.
Rezygnacja jest równie ważna jak zgoda
Klient musi mieć prostą drogę wyjścia: w e-mailu link do wypisania, przy SMS-ie choćby odpowiedź na wiadomość albo prośbę przekazaną w salonie. Wycofanie zgody działa od razu, więc kolejna kampania nie może już trafić do tej osoby. Listę wypisanych musi więc pilnować ten sam system, który wysyła kampanie. Ręczne odhaczanie w Excelu prędzej czy później zawiedzie.
Najczęstszy błąd, jaki widzę
Częściej niż brak zgody widzę zgodę, której nie da się udowodnić. Salon ma pole na formularzu, klienci je zaznaczają, ale nigdzie nie zostaje ślad, kiedy to zrobili i pod jaką treścią. Przy skardze wychodzi praktycznie na to samo, co brak zgody.
Piszę o tym bez wywyższania się, bo sam na początku myślałem, że w bazie wystarczy proste „tak” albo „nie”. Odpowiednie dane doszły do systemu dopiero później, kiedy zdałem sobie sprawę, co właściwie musiałbym pokazać urzędnikowi. Jeśli prowadzisz bazę w Excelu, samo „zgoda: TAK” to za mało: potrzebujesz kolumny z dokładną datą, treści tej zgody i odniesienia do podpisanej karty klienta w segregatorze. Papierologii jest przy tym sporo. Dlatego zgoda zebrana cyfrowo powinna sama zapisywać datę i godzinę oraz dokładną treść, którą klient widział na ekranie.
Co grozi za wysyłkę bez zgody
Klient może złożyć skargę do UODO albo UKE. Wtedy to Ty musisz wykazać, że miałeś zgodę, a jeśli jej nie masz, grozi Ci kara administracyjna. Często bardziej boli coś innego: publiczne opinie o „spamującym salonie”. Zebranie zgody przy rezerwacji kosztuje jedno pole na formularzu, więc to ryzyko jest zupełnie nieproporcjonalne do oszczędności.
W RaisoPro każda zgoda zapisuje się osobno dla klienta i kanału (SMS, e-mail, powiadomienie w aplikacji), razem z datą i miejscem, w którym klient ją dał. Kampanie (od planu Pro) pomijają osoby bez zgody na dany kanał, a odpowiedź „STOP” na SMS od razu wyłącza kolejne SMS-y marketingowe do tej osoby. Właściciel nie musi o tym pamiętać.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przy projektowaniu klauzul zgód skonsultuj się z prawnikiem.
Najczęstsze pytania
W jaki sposób zbierać zgody marketingowe?
Najprościej tam, gdzie klient i tak zostawia dane: osobnym, domyślnie odznaczonym polem w formularzu rezerwacji online, przy ladzie albo przy zapisie do programu lojalnościowego. Pilnuj, żeby zgodę zbierał salon we własnym imieniu i żeby zapis z datą i treścią klauzuli trafiał do Twojej bazy klientów. Zgoda, która istnieje tylko na zewnętrznej platformie albo w marketplace, z którego korzystasz, nie należy do Ciebie.
Czy mogę wysłać SMS z promocją klientowi, który zostawił numer przy rezerwacji?
Nie. Numer podany przy rezerwacji uprawnia tylko do wiadomości związanych z tą usługą, czyli potwierdzeń i przypomnień. Na SMS-y promocyjne potrzebujesz odrębnej, wcześniejszej zgody marketingowej.
Czy przypomnienie o wizycie wymaga zgody marketingowej?
Nie. Potwierdzenia i przypomnienia o umówionej wizycie to komunikacja w ramach realizacji usługi. Zgody wymaga natomiast wiadomość zachęcająca do nowego zakupu, na przykład rabat czy „wróć do nas”.
Jak udokumentować zgodę SMS zgodnie z RODO?
Zapisz, kto (klient), kiedy (data i godzina), na co (treść klauzuli) i którędy (formularz online, recepcja) wyraził zgodę, a do tego historię jej ewentualnego wycofania. Te dane trzymaj osobno dla każdego klienta i każdego kanału.